Kích thước cầu thang tiêu chuẩn khi xây dựng nhà ở

1. Kích thước cầu thang tiêu chuẩn chung cho nhà ở

Kích thước cầu thang tiêu chuẩn sẽ dựa vào các thông số quan trọng như chiều rộng thân thang, chiều cao cổ bậc (chiều cao bậc) và chiều rộng mặt bậc. Bên cạnh đó, độ dốc, chiều cao tay vịn, gờ mặt bậc và kích thước chiếu nghỉ cũng cần được tính toán đồng bộ để đảm bảo việc di chuyển thuận tiện.

Một số thông số cần lưu ý thêm khi thiết kế cầu thang:

• Độ dốc cầu thang: thường được cân đối từ tỷ lệ giữa chiều cao cổ bậc và chiều rộng mặt bậc. Bậc càng cao hoặc mặt bậc càng hẹp thì thang càng dốc, gây khó khăn khi di chuyển.
• Chiều cao tay vịn: khoảng 90 - 110cm là khoảng kích thước thường dùng cho nhà ở; riêng vế thang, quy định thiết kế nhà ở có thể yêu cầu chiều cao lan can tối thiểu 900 mm.
• Gờ mặt bậc: nếu thiết kế mũi bậc nhô ra, cần xử lý gọn và không tạo điểm dễ vướng chân. Một số tiêu chuẩn cũ quy định phần mũi bậc không lớn hơn 25 mm.
• Chiếu nghỉ: chiều rộng chiếu nghỉ, chiếu tới không nên nhỏ hơn chiều rộng thông thủy của vế thang. Với các đợt thang dài, cần bố trí chiếu nghỉ để giảm quãng di chuyển liên tục.

Về kích thước bậc, các yêu cầu thiết kế nhà ở riêng lẻ hiện hành cũng quy định chiều rộng mặt bậc không nhỏ hơn 250mm và chiều cao bậc từ 150 - 180mm trong trường hợp thông thường.

Image

Tiêu chuẩn chung về kích thước cầu thang cho nhà ở (Nguồn: Internet)

GIẢI PHÁP TỐI ƯU: Mặt bậc cầu thang cần vừa đảm bảo độ bền trong quá trình sử dụng, vừa hài hòa với tổng thể nội thất. Tấm xi măng DURAwood Low Carbon có thể sử dụng làm mặt bậc cầu thang, mang đến giải pháp hoàn thiện với các ưu điểm: Bền, chắc, phù hợp làm bề mặt mặt bậc trong khu vực có tần suất đi lại thường xuyên Chịu ẩm, hạn chế mối mọt, cong vênh, nứt mục trong quá trình sử dụng Bề mặt vân gỗ tự nhiên, tạo vẻ đẹp gần giống gỗ nhưng phù hợp với nhiều phong cách nội thất Dễ gia công và hoàn thiện, thuận tiện cắt, lắp đặt theo kích thước mặt bậc thực tế Không chứa Amiang, an toàn cho sức khỏe gia đình Image   XEM SẢN PHẨM

2. Kích thước cầu thang chi tiết theo loại cầu thang

Mỗi kiểu cầu thang có cách bố trí khác nhau nhưng vẫn cần kiểm soát các thông số chính gồm chiều rộng thân thang, chiều cao cổ bậc và chiều rộng mặt bậc. Từ những kích thước này, diện tích chiếm chỗ và độ dốc của từng loại thang sẽ được điều chỉnh theo mặt bằng thực tế.

2.1. Kích thước cầu thang chữ L

Cầu thang chữ L có hai vế thang đổi hướng khoảng 90° tại chiếu nghỉ, phù hợp với những ngôi nhà cần tận dụng diện tích và muốn bố trí cầu thang gọn về một khu vực.

Kích thước cầu thang chữ L tiêu chuẩn:

• Chiều rộng thân thang: khoảng 60 - 90cm, trong đó nhà ở thường ưu tiên khoảng 90cm để đảm bảo không gian đi lại.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm, giúp bước chân không quá cao và hạn chế cảm giác mỏi khi lên xuống.
• Chiều rộng mặt bậc: khoảng 25 - 30cm, đủ để đặt bàn chân và tạo nhịp bước ổn định.
• Chiều rộng chiếu nghỉ: nên bằng hoặc lớn hơn chiều rộng vế thang để không tạo cảm giác bị thắt lại tại vị trí đổi hướng.

Với cầu thang chữ L, chiếu nghỉ 90° giúp thay đổi hướng di chuyển mà không cần kéo dài một vế thang. Vì vậy, kiểu thang này thường được bố trí ở góc nhà, sát tường hoặc gần khu vực giếng trời để vừa tiết kiệm diện tích vừa lấy sáng.

Image

Kích thước tham khảo cho thiết kế cầu thang chữ L (Nguồn: Internet)

2.2. Kích thước cầu thang chữ U

Cầu thang chữ U gồm hai vế thang song song và đổi hướng thông qua chiếu nghỉ. Kiểu thang này thường chiếm diện tích mặt bằng lớn hơn cầu thang chữ L nhưng có ưu điểm là hai vế thang được bố trí gọn trong cùng một khu vực.

Kích thước cầu thang chữ U:

• Chiều rộng thân thang: khoảng 90 - 110cm, tùy diện tích khu vực bố trí.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm, nên giữ đồng đều giữa toàn bộ các bậc.
• Chiều rộng mặt bậc: khoảng 25 - 30cm để đảm bảo nhịp bước ổn định.
• Chiều rộng chiếu nghỉ: trên 90cm, không nhỏ hơn chiều rộng thông thủy của vế thang

Điểm cần tính toán kỹ ở cầu thang chữ U là khoảng cách giữa hai vế thang. Nếu bố trí quá hẹp, khu vực này dễ tạo cảm giác bí và khó vận chuyển đồ đạc; nếu quá rộng lại làm tăng diện tích chiếm chỗ của cầu thang.

Image

Chiều rộng chiếu nghỉ cầu thang dạng chữ U không nên nhỏ hơn chiều rộng thông thủy vế thang (Nguồn: Internet)

2.3. Kích thước cầu thang xoắn

Cầu thang xoắn có thiết kế các bậc thang xoay quanh một trục trung tâm. Do đó, ngoài chiều cao và chiều rộng mặt bậc, kích thước quan trọng nhất là đường kính hoặc bán kính cầu thang. Cụ thể:

• Chiều rộng thân thang: nên từ khoảng 80cm trở lên đối với thang phục vụ đi lại trong nhà.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm, cần giữ đều giữa các bậc.
• Chiều rộng mặt bậc: phải tính tại vùng bước chân sử dụng thực tế, không lấy phần mặt bậc sát trục làm kích thước chính.
• Đường kính cầu thang: phụ thuộc vào diện tích bố trí và chiều rộng lối đi mong muốn; đường kính càng lớn thì phần mặt bậc sử dụng càng rộng.
• Chiều rộng tại vùng đi lại: cần đủ để đặt chân ổn định, tránh thiết kế phần bậc gần trục quá hẹp.
• Lan can, tay vịn: bố trí liên tục theo đường xoắn để hỗ trợ khi lên xuống.

Cầu thang xoắn có ưu điểm là tiết kiệm diện tích mặt bằng, đặc biệt phù hợp với những vị trí cần tạo lối lên tầng nhưng không đủ không gian cho một vế thang dài. Tuy nhiên, hình dạng bậc hình quạt khiến phần gần trục hẹp hơn, vì vậy cần ưu tiên kích thước tại đường đi chính của người sử dụng thay vì chỉ nhìn vào đường kính tổng thể.

Image

Khi thiết kế cầu thang xoắn cho nhà ở, cần chú ý đến đường kính và bán kính cầu thang xoắn (Nguồn: Internet)

3. Kích thước cầu thang theo loại nhà

Bên cạnh kiểu dáng, kích thước cầu thang còn phụ thuộc trực tiếp vào diện tích và chiều cao của từng loại nhà. Cùng một khoảng chiều cao tầng nhưng cầu thang nhà ống, biệt thự hay nhà cấp 4 có gác lửng sẽ có cách bố trí khác nhau để cân đối không gian.

3.1. Kích thước cầu thang nhà ống

Nhà ống thường có chiều ngang hạn chế nên cầu thang cần được tính toán để không chiếm quá nhiều diện tích sử dụng. Cầu thang chữ U hoặc chữ L thường được ưu tiên vì có thể bố trí gọn theo chiều ngang hoặc sát tường giúp tiết kiệm diện tích.

Kích thước cầu thang tiêu chuẩn sẽ dựa vào các thông số quan trọng như chiều rộng thân thang, chiều cao cổ bậc (chiều cao bậc), mặt bậc rộng:

• Chiều rộng thân thang: khoảng 80 - 90cm là mức thường được lựa chọn cho nhà ống.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm.
• Chiều rộng mặt bậc: khoảng 25 - 30cm.
• Chiều rộng chiếu nghỉ: nên bằng hoặc lớn hơn chiều rộng vế thang.

Với nhà ống có chiều ngang khoảng 4 - 5m, việc đưa cầu thang sát tường hoặc kết hợp giếng trời ở khu vực thang giúp tận dụng mặt bằng tốt hơn. Tuy nhiên, không nên thu hẹp vế thang quá mức chỉ để tăng diện tích phòng vì chiều rộng thông thủy của cầu thang nhà ở riêng lẻ được yêu cầu không nhỏ hơn 0,90 m theo dự thảo tiêu chuẩn thiết kế nhà ở riêng lẻ.

Image

Thiết kế cầu thang chữ U nhỏ gọn, kết hợp làm vách ngăn không gian phòng khách và bếp (Nguồn: Internet)

Image

Thiết kế cầu thang thẳng áp sát tường phù hợp với nhà dạng ống (Nguồn: Internet)

3.2. Kích thước cầu thang biệt thự

Biệt thự thường có diện tích rộng hơn nên cầu thang có thể sử dụng kích thước lớn hơn, tạo cảm giác thoáng và cân đối với không gian chung. Các dạng chữ L, chữ U, thang thẳng hoặc thang dạng xoắn đều có thể được lựa chọn tùy thiết kế. Gia chủ có thể tham khảo kích thước cầu thang cho công trình biệt thự:

• Chiều rộng thân thang: khoảng 100 - 120cm, có thể tăng tùy diện tích và thiết kế nội thất.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm để giữ nhịp bước thoải mái.
• Chiều rộng mặt bậc: khoảng 25 - 30 cm, có thể ưu tiên phía lớn hơn khi mặt bằng cho phép.
• Chiều cao lan can, tay vịn: khoảng 90 - 110 cm.

Với biệt thự, phần cầu thang thường nằm ở khu vực có diện tích lớn nên có thể dành thêm không gian cho chiếu nghỉ. Điều này giúp cầu thang có tỷ lệ cân đối hơn, đồng thời thuận tiện khi vận chuyển đồ nội thất giữa các tầng.

Image

Đối với công trình biệt thự, cầu thang dạng xoắn giúp tạo điểm nhấn cho ngôi nhà (Nguồn: Internet)

Image

Kích thước cầu thang chữ U cho biệt thự (Nguồn: Internet)

3.3. Kích thước cầu thang nhà cấp 4 có gác lửng

Nhà cấp 4 có gác lửng thường có chiều cao tầng thấp hơn nhà nhiều tầng, vì vậy cầu thang không cần quá dài nhưng vẫn phải đảm bảo đủ chiều rộng và độ cao bậc phù hợp. Kích thước cầu thang nhà cấp 4 có gác lửng gồm:

• Chiều rộng thân thang: khoảng 80 - 90cm, phù hợp với diện tích thường có của nhà cấp 4.
• Chiều cao cổ bậc: khoảng 15 - 18cm.
• Chiều rộng mặt bậc: khoảng 25 - 30cm.
• Lan can, tay vịn: khoảng 90 - 110cm, đảm bảo có điểm tựa khi lên xuống.

Do diện tích nhà cấp 4 có gác lửng thường không quá lớn, cầu thang chữ L hoặc cầu thang thẳng áp sát tường có thể giúp giảm phần diện tích giao thông. Khi tính số bậc, cần lấy chiều cao thực tế từ cốt sàn tầng dưới đến cốt sàn gác lửng rồi chia theo chiều cao bậc dự kiến, thay vì áp dụng một số bậc cố định cho mọi công trình.

Image

Kích thước cầu thang dạng thẳng cho nhà có gác lửng (Nguồn: Internet)

4. Lưu ý khi xây cầu thang để đảm bảo đúng tiêu chuẩn

Kích thước cầu thang cần được tính đồng bộ ngay từ giai đoạn thiết kế để tránh phải điều chỉnh kết cấu hoặc diện tích sử dụng khi thi công. Gia chủ có thể lưu ý một số điểm sau:

• Giữ chiều cao các bậc đồng đều, hạn chế tình trạng bậc cao thấp khác nhau gây hụt bước khi di chuyển.
• Không làm mặt bậc quá hẹp, nên đảm bảo tối thiểu khoảng 25 cm theo yêu cầu thiết kế nhà ở riêng lẻ.
• Đảm bảo chiều rộng vế thang, đặc biệt với nhà có nhu cầu vận chuyển đồ đạc giữa các tầng.
• Bố trí chiếu nghỉ phù hợp với chiều cao và chiều dài vế thang; chiều rộng chiếu nghỉ không nên nhỏ hơn chiều rộng vế thang.
• Kiểm soát chiều cao thông thủy, tránh để phần dầm hoặc sàn phía trên làm giảm khoảng không khi đi dưới cầu thang. Với nhà ở riêng lẻ, chiều cao thông thủy cầu thang được yêu cầu không nhỏ hơn 2.000 mm.
• Sử dụng vật liệu mặt bậc có độ nhám phù hợp, hạn chế trơn trượt trong quá trình sử dụng.
• Bố trí lan can và tay vịn liên tục tại các cạnh hở của cầu thang để đảm bảo an toàn khi lên xuống.

Image

Một số lưu ý khi xây cầu thang cho nhà (Nguồn: Internet)

5. Giải đáp một số câu hỏi về kích thước cầu thang

Trụ cầu thang có kích thước bao nhiêu?

Kích thước trụ cầu thang không có một con số cố định cho mọi công trình mà phụ thuộc vào loại lan can, vật liệu và cách bố trí. Với nhà ở, trụ thường được thiết kế sao cho phù hợp với tay vịn và hệ lan can, đồng thời không làm thu hẹp quá nhiều chiều rộng sử dụng của vế thang.

Bậc thang bao nhiêu là đẹp?

Một bậc thang có tỷ lệ cân đối thường có chiều cao cổ bậc khoảng 15 - 18cm và chiều rộng mặt bậc khoảng 25 - 30cm. Hai thông số này cần đi cùng nhau để tạo nhịp bước phù hợp; nếu cổ bậc quá cao hoặc mặt bậc quá hẹp, cầu thang sẽ trở nên dốc và khó đi.

Kích thước thang sắt lên mái tiêu chuẩn là bao nhiêu?

Thang sắt lên mái có kích thước phụ thuộc vào mục đích sử dụng và vị trí lắp đặt. Nếu là thang phục vụ việc đi lại thường xuyên, cần ưu tiên kích thước bậc và chiều rộng đủ để bước chân ổn định; đồng thời bố trí tay vịn, lan can tại vị trí có nguy cơ ngã. Với thang chỉ dùng để tiếp cận mái kỹ thuật, kích thước có thể được thiết kế gọn hơn nhưng vẫn phải đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Kích thước cầu thang nhà ống 5m tiêu chuẩn là bao nhiêu?

Với nhà ống rộng khoảng 5m, chiều rộng thân thang khoảng 80 - 90cm, chiều cao cổ bậc 15 - 18cm và chiều rộng mặt bậc 25 - 30cm có thể dùng làm khoảng kích thước tham khảo. Phần diện tích còn lại cần được cân đối với phòng khách, bếp, giếng trời và khu vực giao thông. Kích thước cụ thể vẫn phải tính theo chiều cao tầng và mặt bằng thực tế của ngôi nhà.

Image

Kích thước cầu thang nhà ống 5m: chiều rộng thân thang 80 - 90cm, chiều cao cổ bậc 15 - 18cm; chiều rộng mặt bậc 25 - 30cm (Nguồn: Internet)

Kích thước cầu thang cần được tính toán đồng bộ từ chiều rộng thân thang, chiều cao cổ bậc, chiều rộng mặt bậc đến chiếu nghỉ và tay vịn để đảm bảo thuận tiện khi sử dụng. Tùy kiểu cầu thang chữ L, chữ U, cầu thang xoắn hay thang thẳng, gia chủ có thể điều chỉnh kích thước và cách bố trí phù hợp với diện tích, chiều cao tầng và nhu cầu sử dụng thực tế.

Nếu gia chủ đang tìm giải pháp tấm bề mặt cầu thang, có thể tham khảo thêm các ứng dụng thực tế của tấm xi măng xanh DURAflex Low Carbon để lựa chọn phương án phù hợp cho công trình của mình.